APP003 – Present Simple

Zapraszam do polubienia fanpage’a i zapraszam do Zamkniętej grupy.

Transkrypcja: APP003 – Angielski Po Polsku – odcinek trzeci – Present Simple

Cześć, witam w trzecim odcinku podcastu „Angielski po polsku”.
Dziś zajmiemy się czasem Present Simple i tym samym będziemy kontynuować naszą podróż przez czasy. Jak zwykle powiem Wam o kontekstach, w których ten czas występuje, ale najpierw przypomnimy sobie jego budowę gramatyczną. A ci, którzy jej nie znają, poznają ją właśnie teraz. 

Budowa i odmiana czasu Present Simple

A więc odmienię przez osoby czasownik „work”, czyli „pracować”.

Najpierw w zdaniach oznajmujących: 

I work. – Ja pracuję.

You work. – Ty pracujesz.

He, she, it works. – On, ona, ono pracuje („It works” znaczy tak naprawdę: „To działa”).

They work. – Oni pracują.

We work. – My pracujemy.

Do trzeciej osoby dodaje się na końcu czasownika końcówkę „s”, ale są wyjątki. Te wyjątki to słowa bardzo często używane.

  • Dla słówka „have”, czyli „mieć”, trzecia forma brzmi: „has”. 

She, he has – On ma, ona ma.

  • Słówko “go” mówi się “goes” i tutaj dodaje się końcówkę “s” w mowie, ale w pisowni wygląda to tak, że piszemy: G-O-E-S

He goes to school everyday. – On chodzi do szkoły codziennie. 

  • Do słówka „do” mówimy: „does”.

Jeśli chodzi o zdania przeczące, jest tak:

I don’t work. – Ja nie pracuję.

You don’t work. – Ty nie pracujesz.

He, she, it doesn’t work. – On, ona, to nie pracuje. (It doesn’t work = To nie działa).

Potem:

We don’t work. – My nie pracujemy.

They don’t work. – Oni nie pracują. 

Oczywiście „don’t” i „doesn’t” to skróty. Skróty najczęściej słyszymy w języku mówionym i „don’t” to skrót od „do not”, a „doesn’t” to skrót od „does not”.


W języku mówionym też czasem słychać pełne formy, ale to wtedy, gdy ktoś chce naprawdę coś podkreślić. 

Do not come here! – Nie przychodź tutaj! 

W pytaniach robimy to w ten sposób, że rozpoczynamy zdania od „do” albo „does”.

Czy ja pracuję? – Do I work? 

Czy ty pracujesz? – Do you work?

Czy ona, on i ono pracują? – Does she, he it work? 

Czy oni pracują? – Do they work?

Czy my pracujemy? – Do we work?

Słówko „do” jest tutaj operatorem czasu, ale może pojawić się też jako czasownik. Może ktoś nas zapytać tak:

What do you do? – Co robisz?

– I’m a driver – Jestem kierowcą.

Kilka innych przykładów:

She likes me. – Ona mnie lubi.

They like chinese food. – Oni lubią chińszczyznę. 

I work for them. – Pracuję dla nich. 

They don’t understand. – Oni nie rozumieją. 

Do you believe? – Czy wierzysz? 

She doesn’t come from Canada. – Ona nie pochodzi z Kanady. 

Kiedy używamy Present Simple?

Jeśli chodzi o konteksty, to przede wszystkim najbardziej powszechnym kontekstem czasu Present Simple jest kontekst, którego używa się wtedy, gdy mówimy o czymś, co dzieje się zawsze, jest powtarzalne. Nie tak jak w czasie Present Continuous, który był tematem drugiego odcinka podcastu, gdy coś dzieje się teraz, w tej chwili, ale właśnie coś dzieje się zawsze. 

I teach english. – Uczę angielskiego. (Jest to moje stałe zajęcie, więc czas Present Simple jest tutaj odpowiednim kontekstem).

Albo:

She spends a lot of time in front od her laptop. – Ona spędza dużo czasu przed swoim laptopem. 

Jane drives to work.  – Jane jeździ do pracy samochodem. 

Mike reads a lot of books. – Mike czyta dużo książek. 

Zauważcie, tam jest: 

– drives

– reads 

– spends 

Dla trzeciej osoby, gdy jest „Jane” albo gdy jest „Mike”, wtedy niekoniecznie musi być to słówko „he”. Może być Mike, może być mój najlepszy przyjaciel, który mieszka w tej chwili w Kanadzie. To też jest w podmiot („on”) i będziemy mieli końcówkę „s”.
 
Americans eat milions of chickens a day. – Amerykanie jedzą miliony kurczaków dziennie. 

In Poland people eat pierogi, but Stefan doesn’t. He prefers bigos. – W Polsce ludzie jedzą pierogi, ale nie Stefan. On woli bigos. 

W takich zdaniach jak te, w kontekście, który opisuje coś, co dzieje się zwykle, zawsze używamy przysłówków częstotliwości.

Przysłówki częstotliwości wymienię wam od „zawsze” do „nigdy”.

  • Always – zawsze
    I always watch news at 8. – Zawsze oglądam wiadomości o 8:00.
  • Usually – zwykle 
    They usually go to a pub in the evening. – Oni zwykle chodzą do pubu wieczorem.
  • Frequently – często
    It happens very frequently. – To dzieje się bardzo często. Tutaj znowu mamy końcówkę „s” na końcu słówka „happens”. It happens. – To się zdarza.
  • Often – często
    Do you often travel? – Czy Ty często podróżujesz?
  • Sometimes – czasami 
    This happens sometimes when you don’t know what to do. – To się czasem zdarza, kiedy nie wiesz co zrobić. 
  • Occasionally – sporadycznie, okazjonalnie.
    I drink wine only occasionally. – Pijam wino tylko sporadycznie. 
  • Rarely – rzadko
    Sam rarely goes shopping. He’s mother does. – Sam rzadko chodzi na zakupy, za to jego mama chodzi. 
    Wiem, że wiele osób ma problem ze słówkiem „rarely”, bo ciężko się je wymawia. Można, zamiast niego używać słowka „seldom”, które też oznacza „rzadko”.
  • Seldom – rzadko
    I seldom think about her. – Rzadko o niej myślę.
  • Hardly ever – prawie nigdy
    I hardly ever read about politics. – Prawie nigdy nie czytam nic o polityce. 
  • Never – nigdy
    You never call me! – Nigdy do mnie nie dzwonisz! 

Ze słówkiem „never” wiąże się temat podwójnych przeczeń, bo po angielsku nie powinno się tworzyć podwójnych przeczeń. Jest to błąd gramatyczny. 
Np. polskie zdanie:
Ja nigdy nie dodaję ostrych przypraw, jest przykładem zdania z podwójnym przeczeniem. Mówimy: „nigdy” i „nie dodaję”, czyli jest podwójne przeczenie. Słowo „nigdy” jest traktowane jak przeczenie i „nie dodaję” też jest przeczeniem.

Po angielsku powiemy: 

I never add hot spices, czyli dosłownie: Nigdy dodaję ostre przyprawy. To dosyć logiczne. W zdaniu działa to tak samo jak każdy inny przysłówek częstotliwości.

Np: I never add, I always add, I sometimes add itd.


Kolejny kontekst czasu Present Simple to gdy mówimy o jakiś ogólnych stanach lub prawdach, które dzieją się w świecie. 

Water boils in 100 degrees. – Woda wrze w 100 stopniach. Jest to ogólny stan, prawda niepodważalna.

The river Nile flows into the Mediterranean Sea. – Rzeka Nil wpływa do Morza Śródziemnego. 

It never rains in California. – Nigdy nie pada w Kalifornii. 

Oil doesn’t mix with water. – Olej nie miesza się z wodą. 

Wyjątki i inne zastosowania czasu Present Simple

Chciałbym teraz powiedzieć o pewnej grupie słówek, które nie stosują się tak do końca do tych kontekstów. Wydawałoby się, że powinny być używane w czasie Present Continuous, o którym możecie usłyszeć w podcaście nr 2, a jednak nie przyjmują formy „ing” i występują w Present Simple.
Jednym z nich jest słówko „love” – kochać/uwielbiać. To słowo nie ma tak jednoznacznego zabarwienia jak w języku polskim, dlatego mogę tłumaczyć „love” na „uwielbiać”.

Tak jak w zdaniu:
I love chinese food. – Uwielbiam chińszczyznę. 

Podobnie słówko „hate”. Niekoniecznie zawsze może oznaczać „nienawidzić”, ale czasem można je tłumaczyć jako „nie cierpieć”.

I hate vinegar. – Nie cierpię octu. 

Wracając do tematu, w amerykańskich filmach mówią: „I love you”, w czasie Present Simple, a nie: „I’m loving you” – chociaż wydawałoby się, że to dotyczy właśnie tej chwili. „Love” należy do grupy słów, które właśnie w ten sposób działają. Nie przyjmują z reguły formy ciągłej (“ing”),a występują w czasie Present Simple. Można powiedzieć, że to kolejne z kontekstów Present Simple.
Powiedzmy: kontekst opisujący stany emocjonalne i pewne abstrakcyjne stany, np. „posiadać”, „znaczyć”. Oprócz „love” mamy jeszcze kilka innych słówek. 

  • Believe – wierzyć 
    I believe you, a nie: I’m believing you.
  • Belong – należeć
    Does it belong to you? – Czy to należy do Ciebie?
  • Contain – zawierać
    The dish contains traces of nuts. – Danie zawiera śladowe ilości orzechów. 
  • Consist – składać się
    It consists of nothing but water and sugar. – To składa się właściwie tylko z wody i cukru.
  • Fit – pasować
    It doesn’t fit me. – To mi nie pasuje.
  • Mean – znaczyć
    What does it mean? – Co to znaczy?
  • Remember – pamiętać
    I never remember about her birthday. – Nigdy nie pamiętam o jej urodzinach.
  • Prefer – woleć
    I prefer to go alone. – Wolę pójść sam. 
  • Suprise – zaskoczyć
    It suprises me every time. – Za każdym razem to mnie zaskakuje. 
  • Apologise – przepraszać
    I apologise. – Przepraszam. 
  • Want – chcieć
    Don’t want to come back! – Nie chcę wracać!
  • Seem – wydawać się 
    She seems to be upset. – Ona wydaje się zdenerwowana. 

Są czasowniki, które zmieniają znaczenie w zależności od tego, w jakim czasie się ich użyje. Np. słowko „think”, czyli „myśleć”. 

Jeżeli mówię:
„I think” w czasie Present Simple, znaczy to „sądzę”. 

Tak jak w zdaniu:
Oh, I think it’s a good idea! – Tak, sądzę, że to świetny pomysł!

Ale gdy mówię: 

„I’m thinking” w czasie Present Continuous, oznacza to, że „myślę” o czymś, rozważam, rozmyślam. 

Np. I’m thinking about what happened. – Myślę, o tym, co się stało. 

  • Smell – pachnieć 

It’s smells funny. – To dziwnie pachnie. 

Ale gdy mówię: 

John is smelling the soup, to znaczy, że John wącha zupę. 

Podobnie jest ze słówkiem „taste”smakować

Mogę powiedzieć:
„It tastes good”. – Smakuje dobrze. Jest to czas Present Simple.
Ale gdy mówię:
Kucharz próbuje zupę, to powiem: „The chef is tasting the soup”.

  • Be – być
    Też zmienia znaczenie. Mówiłem już o tym w drugim odcinku, poświęconym czasowi Present Continuous. 

She is rude. – Ona jest niegrzeczna.
Albo:
She is being rude. – Ona zachowuje się (właśnie teraz) w niegrzeczny sposób.

  • Have – mieć
    I have an old mobile phone. – Mam stary telefon komórkowy. 
    Albo:
    I’m having dinner. – Jem obiad. 

Anglicy najczęściej używają w kontekście jedzenia słówka „have”. 

  • Jeśli chodzi o słówka „feel” – czuć, albo „look” – wyglądać, można mówić w obu czasach. Jest to “legalne” gramatycznie.
    Można powiedzieć:

You look great. – Świetnie wyglądasz. 
Albo: 
You’re looking great. – To oznacza, to samo. 

She is not feeling very well. – Ona nie czuje się najlepiej.
Albo:
She doesn’t feel very well. – To również oznacza to samo.

Jeśli chodzi o konteksty, to mogę podać jeszcze dwa.
Kontekstem czasu Present Simple jest kontekst nagłówków prasowych, który w zasadzie opisuje nam coś, co dzieje się teraz, ale używa się czasu Present Simple.

Mówimy tak:

The prime minister speaks in front of the crowd. – Premier przemawia do tłumów.

Scientists find new species of fish. – Naukowcy odkrywają nowy gatunek ryby. 

Albo można też zobaczyć podpisy pod zdjęciami w gazetach:

The president signs a bill. – Prezydent podpisuje ustawę. 

A protester throws a Molotow coctail towards the police. – Protestujący rzuca koktajlem Mołotowa w policję. 

Nie wiem, czy wiecie, skąd się wziął w ogóle “koktajl Mołotowa”? Stało się to podczas drugiej wojny światowej, kiedy Rosjanie najeżdżali na Finlandię i oni ich bombardowali, a rosyjska propaganda mówiła, że to są zrzuty pomocy humanitarnej. Finowie w zamian odwdzięczali się im po prostu „dobrym” drinkiem i mówili, że to koktajl Mołotowa, a tak naprawdę to była tylko butelka z benzyną. A to taka dygresja. 

Jeszcze jest taki kontekst, gdy opowiada się jakąś historyjkę albo dowcip, albo anegdotę, to też używa się czasu Present Simple. Wtedy ten kontekst, ta opowieść jest bliższa dla ucha Anglika. 
Opowiem Wam dowcip, ale ostrzegam – podobno moja umiejętność opowiadania dowcipów jest nieco… słaba. Więc ostrzegam – może nie być śmieszne:

An Irishman goes to a bar in America (Irlandczyk wchodzi do baru w Ameryce) and orders three whiskeys (i zamawia trzy whiskey). The barman says: (barman mówi) Maybe I’ll put all three shots in one glass? (Może po prostu wleję Ci te trzy szklaneczki do jednej?) The Irishman replies: (Irlandczyk odpowiada:) No! I have two brothers back at home! So everytime i come into a pub, I order a shot for them (Nie! Mam dwóch braci w domu! I zawsze jak wchodzę do baru w Irlandii, to zamawiam też po drinku dla nich). The following week, the Irishman orders two whiskeys (Następnego tygodnia Irlandczyk zamawia tylko dwie whiskey). The barman asks: (Barman pyta:) Did something happen to one of you brothers? (Czy coś stało się jednemu z twoich braci?) Oh no – replies the Irishman (Nie – odpowiada Irlandczyk). I just decided to quit drinking (po prostu zdecydowałem się, że przestanę pić).

Nie wiem, czy to było śmieszne. 

To chyba tyle na dzisiaj.

Zapraszam Was na stronę: angielskipopolsku.uk i tam znajdziecie większość zdań, o których mówiłem dzisiaj, w notatkach pod podcastem. A oprócz tego będziecie mogli sobie jeszcze poćwiczyć, bo umieściłem kilka zdań, których nie było w podcaście. Tam jest taki przycisk „odkryj” – i pokazuje się zdanie po polsku. Po prostu musicie sobie przetłumaczyć i sprawdzić się, czy przetłumaczyliście dobrze. Oprócz tego umieściłem przycisk do fanpage. Zrobiłem fanpage całkiem niedawno i jest na nim zero followersów, więc zapraszam, może będziesz pierwszy/a? Gdy będzie już na nim około dziesięciu osób, to chciałbym zrobić Facebook live. Robiłem niedawno parę innych Facebook live’ów w zupełnie innej grupie i na zupełnie inny temat. Bardzo mi się podoba ta forma, więc zapisujcie się na mój fanpage i będę Wam też opowiadał o gramatyce przez Facebook. Bardzo serdecznie zapraszam. 

Istnieje też grupa zamknięta: „Angielski po polsku”, gdzie można pisać i zadawać mi pytania. Bardzo chętnie i bardzo szybko będę na nie odpowiadał. 

Na dzisiaj to wszystko.
Dziękuję Wam bardzo za poświęcony czas i zapraszam na następny odcinek podcastu, który już niedługo. 

Zapisz się do newslettera i

odbierz tabelkę czasowników nieregularnych w formie audio!

Zapisz się do newslettera

I ODBIERZ TABELKĘ CZASOWNIKÓW NIEREGULARNYCH W FORMIE AUDIO!